Κυριακή, 30 Δεκεμβρίου 2012

Τέλος εποχής για υψηλά επιτόκια στις καταθέσεις

Κλειδώστε τώρα τα χρήματά σας, λένε οι τραπεζίτες, γιατί έρχεται «πλαφόν» αποδόσεων

ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΕΦΑΝΗΣ

Αντιμέτωποι με ένα νέο τοπίο στις καταθέσεις θα βρεθούν οι αποταμιευτές από το 2013. Υψηλότεροι φόροι επί των τόκων, πληθώρα νέων προϊόντων, μεγαλύτερη ασφάλεια αλλά και πιέσεις από την τρόικα για μείωση των επιτοκίων στις καταθέσεις δημιουργούν έναν «γρίφο για δυνατούς λύτες». Οι τραπεζίτες μάλιστα μιλούν για το τέλος της εποχής των υψηλών αποδόσεων, συνιστώντας στους πελάτες τους να κλειδώσουν τώρα τα χρήματά τους σε μακροχρόνιες προθεσμιακές καταθέσεις.
Παράλληλα, σε καθημερινή βάση το τελευταίο διάστημα επιστρέφουν χρήματα στις ελληνικές τράπεζες και οι καταθέτες έχουν επιδοθεί σε σαφάρι επιτοκίων, προκειμένου να εξασφαλίσουν όσο το δυνατόν καλύτερη απόδοση για τα χρήματά τους. Και οι τράπεζες, από την πλευρά τους, σπεύδουν να λανσάρουν πληθώρα νέων προϊόντων επιδιώκοντας να συνδυάσουν την ασφάλεια και τα υψηλά επιτόκια των προθεσμιακών καταθέσεων με την ευελιξία του λογαριασμού ταμιευτηρίου.
Οπως αναφέρουν τραπεζικά στελέχη, μετά την εκταμίευση της δόσης και την αποδοχή των ελληνικών ομολόγων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, το χρηματοπιστωτικό σύστημα στην Ελλάδα θεωρείται - και είναι - πολύ πιο ασφαλές σε σχέση με το παρελθόν. Με αυτό το δεδομένο, αρκετοί είναι εκείνοι που βγάζουν τα χρήματα «από το στρώμα» επιστρέφοντας τις οικονομίες τους ξανά στις τράπεζες.
Στον αντίποδα, απώλεια για τους καταθέτες αποτελεί η αύξηση του φόρου επί των τόκων, η οποία τίθεται σε εφαρμογή με το νέο φορολογικό νομοσχέδιο. Συγκεκριμένα, η σχετική διάταξη προβλέπει ότι ο φόρος επί των τόκων των καταθέσεων διαμορφώνεται πλέον στο 15%, από 10% που ήταν στο παρελθόν. Πρέπει πάντως να σημειωθεί ότι σε απόλυτα νούμερα - όπως αναφέρουν τραπεζικά στελέχη - η απώλεια για τον μέσο καταθέτη είναι σημαντική, αλλά δύσκολα θα λειτουργήσει από μόνη της αποτρεπτικά ώστε να προκαλέσει μαζική φυγή καταθέσεων. Για παράδειγμα, για κατάθεση 50.000 ευρώ, με επιτόκιο 4% ο φόρος στο παρελθόν ήταν 200 ευρώ σε ετήσια βάση (50.000 ευρώ επί 4% επί 10%). Δηλαδή, στο τέλος του χρόνου, ο καταθέτης θα έπαιρνε στο χέρι 1.800 ευρώ σε τόκους πλέον του κεφαλαίου του. Με τα νέα δεδομένα, για την ίδια κατάθεση ο φόρος διαμορφώνεται στα 300 ευρώ (50.000 ευρώ επί 4% επί 15%). Δηλαδή, αντίστοιχα, στο τέλος του έτους ο ίδιος καταθέτης θα παίρνει στο χέρι 1.700 ευρώ, 100 ευρώ λιγότερα.

Μείωση επιτοκίων. Το στοιχείο που μπορεί να φέρει τα πάνω κάτω στο κομμάτι των καταθέσεων είναι μια συντονισμένη μείωση των επιτοκίων από τις τράπεζες. Οπως αναφέρουν στελέχη του χώρου, κάτι τέτοιο δεν αποκλείεται τους επόμενους μήνες, καθώς ήδη η τρόικα πιέζει προκειμένου να επιβληθεί ένα άτυπο πλαφόν στα επιτόκια. Ο λόγος, σύμφωνα πάντα με τους τραπεζίτες, είναι ότι η τρέχουσα κατάσταση δεν είναι βιώσιμη, καθώς οι τράπεζες δανείζουν με επιτόκια ακόμη και 2% ή 3% σε κάποια (παλαιά) στεγαστικά δάνεια και παράλληλα πληρώνουν 4% ή και 5% στους καταθέτες τους. Μάλιστα μέσα στο καλοκαίρι, όταν η ανησυχία των καταθετών είχε φτάσει στο ζενίθ, οι τράπεζες έδιναν επιτόκια της τάξης του 6% ή και παραπάνω, προκειμένου να αποτρέψουν την «αιμορραγία» των καταθέσεων. Τα νέα δεδομένα όμως - και κυρίως η πρόσβαση στην πηγή ρευστότητας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας - επιτρέπουν στους τραπεζίτες να είναι πιο φειδωλοί. Ηδη, τις τελευταίες εβδομάδες παρατηρείται σχετική αποκλιμάκωση των επιτοκίων στις καταθέσεις, τα οποία διαμορφώνονται πλέον ανάμεσα στο 3,5% και το 5%. Πολλοί μάλιστα κάνουν λόγο για «τελευταία ευκαιρία» για όσους θέλουν να κλειδώσουν υψηλές αποδόσεις, καθώς μόλις ολοκληρωθεί η διαδικασία της ανακεφαλαιοποίησης τα δεδομένα στο μέτωπο των επιτοκίων θα είναι πολύ διαφορετικά σε σχέση με σήμερα.
Οι ίδιοι οι τραπεζίτες αναφέρουν ότι ολοένα και περισσότεροι πελάτες τους επιλέγουν καταθετικά προϊόντα διάρκειας 12 έως και 24 μηνών, ώστε να έχουν υψηλές αποδόσεις για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. «Στο παρελθόν, οι περισσότεροι έκλειναν τα χρήματα τους για 1 ή 2 μήνες, ενώ πλέον ο αριθμός εκείνων που προτιμούν διάρκεια έτους ή και παραπάνω έχει διπλασιαστεί», αναφέρει υψηλόβαθμο τραπεζικό στέλεχος.